Bu konuda ne öğreneceksin
Deprem, sel, fırtına, yanardağ patlaması. Doğa olayları bazen büyük zarara yol açar ve hazırlıklı olmak canımızı kurtarabilir. Türkiye, depremlerin sık yaşandığı bir ülke olduğu için deprem ve afetle ilgili bilgi herkes için önemlidir. Bu konuda doğal afetlerle ilgili İngilizce kelimeleri, afet sırasında ne yapılması gerektiğini ve geçmişte yaşanan afetleri anlatmayı öğreneceksin.
Hedefler
- Doğal afetlerin adlarını ve sonuçlarını İngilizce söylemek.
- Afet öncesinde, sırasında ve sonrasında yapılması gerekenleri emir cümleleri ve “should” ile anlatmak.
- Geçmişte yaşanan bir afeti geçmiş zaman cümleleriyle anlatmak.
- Doğal afetlere karşı hazırlık konusunda kısa diyaloglarda doğru cevabı seçmek.
1. Doğal afet sözcükleri
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| natural disaster | doğal afet |
| earthquake | deprem |
| flood | sel |
| tornado | hortum |
| hurricane | kasırga |
| storm | fırtına |
| volcano | yanardağ |
| eruption | patlama (yanardağ) |
| tsunami | tsunami |
| landslide | heyelan |
| avalanche | çığ |
| drought | kuraklık |
| wildfire / forest fire | orman yangını |
| lightning | şimşek |
| thunder | gök gürültüsü |
| damage | hasar, zarar |
| destroy | yıkmak |
| collapse | çökmek |
| rescue | kurtarmak |
| shelter | barınak, sığınak |
| survivor | hayatta kalan |
| emergency | acil durum |
| evacuate | tahliye etmek |
| victim | mağdur |
| warning | uyarı |
Örnek cümleler:
- An earthquake is a sudden shaking of the ground.
- The flood destroyed many houses.
- Rescue teams saved many people.
- A tsunami is a huge wave caused by an earthquake under the sea.
2. Afet öncesi hazırlık
Bir afet olmadan önce yapılacaklar:
- Prepare an emergency kit. (Acil durum çantası hazırla.)
- Learn the safe places in your home and school.
- Know the emergency phone numbers.
- Plan a meeting place with your family.
- Fix heavy furniture to the wall.
- Practice emergency drills (tatbikat).
Acil durum çantasında bulunması gerekenler:
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| water | su |
| canned food | konserve yiyecek |
| flashlight | el feneri |
| batteries | piller |
| first aid kit | ilk yardım çantası |
| whistle | düdük |
| radio | radyo |
| blanket | battaniye |
| important documents | önemli belgeler |
3. Afet sırasında ne yapılmalı?
Deprem sırasında:
- Stay calm. (Sakin ol.)
- Drop, cover and hold on. (Çök, kapan, tutun.)
- Get under a strong table. (Sağlam bir masanın altına gir.)
- Stay away from windows and tall furniture. (Pencerelerden ve uzun eşyalardan uzak dur.)
- Don’t use the elevator. (Asansör kullanma.)
- Don’t run outside during the shaking.
Sel sırasında:
- Move to higher ground. (Yüksek bir yere çık.)
- Don’t walk or drive through flood water.
- Turn off the electricity.
Orman yangını sırasında:
- Leave the area quickly.
- Call the fire department.
- Stay away from the smoke.
| Yapmalısın (Do) | Yapmamalısın (Don’t) |
|---|---|
| Stay calm | Panic |
| Get under a table | Use the elevator |
| Stay away from windows | Run outside |
| Follow instructions | Ignore the warnings |
| Help others | Go near broken buildings |
4. Tavsiye: should ve shouldn’t
- You should have an emergency kit.
- You should listen to the warnings.
- You shouldn’t panic.
- You shouldn’t stand near windows during an earthquake.
5. Geçmişte yaşanan afetleri anlatmak
Geçmiş zaman (past simple) kullanılır.
- A big earthquake happened in the city last night.
- It destroyed many buildings.
- Rescue teams arrived quickly.
- Many people lost their homes.
- The government sent help.
Past continuous ile arka plan anlatma:
- While we were sleeping, the earthquake started.
- I was walking home when the storm began.
Örnek haber metni:
A strong earthquake hit the city at 3 a.m. yesterday. People were sleeping when the shaking began. Many buildings collapsed, but rescue teams started work immediately. They saved many people. The government sent tents and food to the victims.
- Büyük bir deprem olurBinalar çöker, insanlar evsiz kalır, kurtarma ekipleri çalışır.
- Yoğun yağış olurDereler taşar, sel olabilir.
- Hazırlıklı olursanAfet sırasında daha az zarar görürsün.
6. Doğa olaylarının nedenleri
- Earthquake: Yer kabuğundaki fay hatlarının hareketi.
- Volcano: Dünyanın içindeki erimiş kayaç (magma) yeryüzüne çıkması.
- Flood: Çok yağmur yağması, kar erimesi ya da barajın taşması.
- Tornado: Sıcak ve soğuk havanın çarpışması sonucu dönen rüzgâr.
- Drought: Uzun süre yağmur yağmaması.
Neden-sonuç kalıpları:
- The river overflowed because it rained heavily. (Çok yağmur yağdığı için nehir taştı.)
- It rained heavily, so the river overflowed. (Çok yağmur yağdı, bu yüzden nehir taştı.)
7. Konuyu toparla
| Başlık | Hatırlanacak |
|---|---|
| Afet sözcükleri | earthquake, flood, tornado, tsunami, volcano |
| Hazırlık | emergency kit, learn safe places |
| Afet sırasında | Stay calm. Get under a table. |
| Tavsiye | should, shouldn’t |
| Geçmişi anlatma | past simple, while + past continuous |
| Neden-sonuç | because, so |
Mini test
Soru 1
What should you do during an earthquake?
- AUse the elevator.
- BStand near the windows.
- CGet under a strong table.
- DRun outside quickly.
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
- Deprem sırasında asansör kullanmak, pencereye yakın durmak ve dışarı koşmak güvenli değildir.
- Sağlam bir masanın altına girmek en güvenli davranıştır. Doğru cevap C.
Soru 2
A huge earthquake ........... the city last night. Many buildings collapsed.
Which one completes the sentence?
- Ahit
- Bhits
- Chitting
- Dhit’s
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
- “Last night” bir geçmiş zaman belirtecidir.
- “Hit” fiilinin geçmiş hâli de “hit”tir. Doğru cevap A.
Soru 3
It rained heavily for two days, ........... the river overflowed.
- Abecause
- Bbut
- Calthough
- Dso
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
- Cümlede önce sebep (iki gün yoğun yağmur), sonra sonuç (nehir taştı) var.
- Sonuç bildirmek için “so” kullanılır. “Because” sebebi başlatır. Doğru cevap D.
Soru 4
Which item is NOT necessary for an emergency kit?
- Aflashlight
- Bvideo game console
- Cfirst aid kit
- Dwater
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
- Acil durum çantasında el feneri, ilk yardım malzemesi ve su gibi hayatî şeyler bulunmalıdır.
- Oyun konsolu acil durumda gerekli değildir. Doğru cevap B.
Kendini dene
Kendini dene
“Earthquake” ve “flood” sözcüklerinin Türkçelerini yaz.
earthquake: deprem, flood: sel.
Deprem sırasında yapılacak iki doğru davranışı İngilizce yaz.
Stay calm. Get under a strong table.
“Don’t use the elevator.” cümlesinin anlamı nedir?
Asansör kullanma.
“Because” ve “so” arasındaki fark nedir?
Because sebebi, so sonucu başlatır. It rained, so the river overflowed. The river overflowed because it rained.
“While we were sleeping, the earthquake started.” cümlesinde hangi iki zaman var?
Past continuous (were sleeping) ve past simple (started).
Yanlış yaptığın soruları yanlış soru defterine ekleyebilirsin. Birkaç gün sonra tekrar karşına çıkar.