Allah İnsan İlişkisi

Bu konuda ne öğreneceksin

İslam’a göre insan, Allah’ın yarattığı ve kendisine sorumluluk verdiği özel bir varlıktır. Allah ile insan arasındaki ilişki iman, ibadet, dua, şükür, sabır ve güven üzerine kuruludur. Bu konuda Allah inancını (tevhid), Allah’ın isim ve sıfatlarını, insanın yaratılış amacını, özgür irade ve sorumluluğu, kader inancını, dua, tövbe, tevekkül, sabır ve şükür kavramlarını öğreneceksin.

1. Allah inancı ve tevhid

Tevhid, Allah’ın bir ve tek olduğuna, eşi ve benzeri bulunmadığına inanmaktır. İslam’ın temel esasıdır. Kelime-i tevhid: “Lâ ilâhe illallah” (Allah’tan başka ilah yoktur). Kur’an’da İhlas suresi tevhidi özetler: “De ki, O Allah bir tektir. Allah sameddir (hiçbir şeye muhtaç değildir, her şey O’na muhtaçtır). Doğurmamış ve doğmamıştır. Hiçbir şey O’na denk değildir.”

Şirk, Allah’a ortak koşmaktır. İslam’da en büyük günahtır.

Allah’ın varlığı: Evrendeki düzen, uyum ve incelik, bir yaratıcının varlığına işaret eder. Kur’an, insanı kâinatı incelemeye çağırır. Allah’ın varlığı kalbi ve aklı ile bilinir.

2. Allah’ın isim ve sıfatları

Esmâü’l-hüsnâ: Allah’ın güzel isimleridir. Geleneksel olarak 99 isim sayılır (Rahman, Rahim, Rezzak, Gaffar, Adl, Kerim, Semi, Basir gibi). Allah’ı bu isimlerle anmak ve dua etmek tavsiye edilir.

Sıfatları: Allah’ın vasıfları iki ana gruba ayrılır:

• Zâtî (selbi) sıfatlar: Allah’ın zatına ait. Vücûd (var olması), Kıdem (başlangıçsız olması), Bekâ (sonsuz olması), Vahdâniyet (birliği), Muhalefetün li’l-havâdis (yaratılmışlara benzememesi), Kıyam bi-nefsihî (varlığının kendinden olması).
• Subûtî sıfatlar: Hayat, İlim, Semi (işitme), Basar (görme), İrade, Kudret, Kelam, Tekvin (yaratma).

Allah her şeyi bilen, her şeye gücü yeten, merhametli ve adildir. Bu bilinç, insanı sorumlu davranmaya yöneltir.

3. İnsanın yaratılış amacı ve sorumluluğu

Fıtrat: İnsanın yaratılışında bulunan, hayatı anlamlandırma çabasına yön veren ve inanmayı da içeren doğuştan yetenektir. Allah insana yeni bilgiler edinebilme özelliği vermiş, Âdem’e varlıkların isimlerini öğretmiştir. İnsan duyuları ve aklıyla evreni gözlemler, tefekkür eder. Ama duyu ve akılla ulaşılamayan konularda (ahiret, ibadet biçimleri gibi) vahye ve peygamberlere ihtiyaç duyar. Allah Hâdî’dir (doğru yolu gösteren), insan samimiyetle hakikate yönelirse hidayet verir. Marifet, Allah’ı derin düşünme ya da ilham yoluyla tanımaktır.

• İnsan Allah’ın yarattığı en şerefli varlıklardandır. Akıl, irade, vicdan ve konuşma yeteneği verilmiştir.
• Yaratılış amacı: Allah’a kulluk etmek (Zariyat suresi). Kulluk, yalnızca ibadet değil, ahlaklı ve sorumlu bir hayat yaşamak demektir.
• Halifelik: İnsan yeryüzünde Allah’ın halifesidir, yani yeryüzünü imar etmek, adaleti sağlamak, doğayı korumak ile sorumludur.
• İmtihan: Dünya hayatı bir imtihandır. Nimetler ve sıkıntılar insanı sınar.
• Sorumluluk: İnsan iradesiyle yaptığından sorumludur. Sorumluluk dört alanda düşünülür: kendine, aileye, topluma ve Allah’a karşı. Hesap günü her insan yaptıklarının karşılığını görür.
• Kul hakkı: İnsanların birbiri üzerindeki hakkı. Kul hakkı bağışlanması için hak sahibinin razı olmasını gerektirir.

4. Özgür irade ve kader

Kader: Allah’ın ezelî ilmi, her şeyi bilmesi, takdir etmesi ve yaratmasıdır. Kaza: Takdir edilenin zamanı gelince yerine getirilmesidir.

• Allah her şeyi önceden bilir ama bu bilgi insanı zorlamaz. İnsan kendi iradesiyle seçer, Allah da onun ne seçeceğini bilir.
• Cüz’î irade: Allah’ın insana verdiği sınırlı seçme gücü. İnsan seçimlerinden sorumludur. İnsan iyi ya da kötü yolu seçebilir.
• Kader inancı: İnsana güven, sabır ve umut verir. Başarıda şımartmaz, kayıpta yıkmaz. Ama tembellik ve çalışmama bahanesi değildir. İnsan, çalışmak, tedbir almak ile yükümlüdür.
• Hz. Peygamber: “Önce deveni bağla, sonra tevekkül et.”

5. Allah ile ilişkiyi güçlendiren tutumlar

• İbadet ve hamt: İnsan Allah’la ibadet, dua, tövbe ve Kur’an okuyarak bağ kurar. Hamt, Allah’ı bütün övgü çeşitlerini içeren sevgi ve saygıyla anmak ve emirlerini yerine getirip yasaklarından kaçınmaktır.
• Dua: Allah’a yalvarmak, dilekte bulunmak. Kulun Allah’a muhtaç olduğunun ifadesidir. İçten, güvenle ve Allah’ın kabulüne inanarak yapılır. Allah dua edenin duasını işitir.
• Zikir ve şükür: Şükür, Allah’ın nimetlerini hatırlayıp O’na teşekkür etmek ve nimeti iyi yolda kullanmaktır. Şükreden nimetini artırır.
• Sabır: Zorluk ve sıkıntılara dayanmak, tepkisiz kalmak değil, doğru davranmaya devam etmektir. Sabır, güçlü bir ahlaki erdemdir.
• Tevekkül: Gerekli tedbiri alıp sonucu Allah’a bırakmaktır. Tembellik değildir.
• Tövbe: Günahtan pişmanlık duymak, o günahı terk etmek, bir daha yapmamaya karar vermek, kul hakkı varsa helalleşmek. Allah tövbeleri kabul eden ve merhametlidir (Tevvab, Rahim).
• Havf ve reca: Allah’tan korkmak (saygı) ve ümit etmek. İkisi dengelenir.
• İhlas: İbadet ve davranışlarda yalnız Allah rızasını gözetmek.
• Takva: Allah’a saygı duyup günahlardan sakınmak ve emirlerine uymak.

İhsan: “Allah’ı görüyormuş gibi ibadet etmek, sen O’nu görmesen de O seni görmektedir” bilinciyle yaşamak.

• Allah’ın bir olduğuna inanılıyorTevhid, şirkten uzak durulur.
• İnsan iradesiyle sorumlu tutuluyorEylemlerinin hesabını vereceği bilinci doğar.
• Kader tembellik gerekçesi yapılmıyorİnsan çalışır, tedbir alır.
• Sıkıntıda sabır, nimette şükür gösteriliyorKul Allah’a güven ve bağlılığını kuvvetlendirir.

6. Konuyu toparla

Mini test

Kendini dene

Yanlış yaptığın soruları yanlış soru defterine ekleyebilirsin. Birkaç gün sonra tekrar karşına çıkar.