Bu konuda ne öğreneceksin
Sıfatlar (adjectives) isimleri tanımlar: a crucial factor, an unprecedented opportunity, an independent discipline. YDT’de sıfat dilbilgisi sorusu olarak çıkmaz ama kelime bilgisi bölümünün her yıl ikinci sorusu her zaman bir sıfat sorusudur. Bu yüzden sıfatları hem kuralları hem de sınavda sorulan sözcükleri açısından bilmek gerekir. Konunun sonunda şunları yapabileceksin:
Hedefler
- Sıfatın cümledeki yerini (isimden önce, bağlama fiilinden sonra, something’den sonra) bilmek.
- Sıfat sırasını (görüş, boyut, yaş, şekil, renk, köken, malzeme, amaç) kurmak.
- -ing ve -ed sıfatları ile bileşik sıfatları (five-year-old) doğru kullanmak.
- Sıfat ile zarf arasındaki farkı (smells wonderful, works hard) ayırt etmek.
- Derecelendirilebilen (gradable) ve derecelendirilemeyen (ungradable) sıfatları ayırt etmek.
- Sınavda sorulan sıfatları ve eşanlamlılarını tanımak.
1. YDT’de sıfat nasıl çıkıyor
Bu bölüm, MEB’in “YDT İngilizce Çıkmış Sorular 2018-2025” kitabındaki kelime bilgisi sorularına bakılarak hazırlandı. Doğru seçenekler tek tek çözülerek belirlendi. Her yıl kelime bilgisi bölümü beş soru ile başladı ve ikinci soru her yıl bir sıfat sorusuydu.
| Yıl | Doğru sıfat | Kalıp |
|---|---|---|
| 2018 | crucial | a crucial factor |
| 2019 | damaging | damaging effects |
| 2020 | independent | an independent discipline |
| 2021 | disastrous | proved disastrous |
| 2022 | abundant | abundant and readily available |
| 2023 | visible | still visible |
| 2024 | crucial | is crucial |
| 2025 | unprecedented | unprecedented opportunities |
- Sekiz yılın sekizinde ikinci soru sıfatSıfat bilgisi garantili 1 soru demek.
- Crucial iki kez doğru çıktı (2018 ve 2024)Sınavın sevdiği sıfatları tanımak getiri sağlar.
- Seçenekler aynı kelime sınıfından (hepsi sıfat)Dilbilgisi ipucu yok, anlam ve kalıp belirleyici.
- Doğru sıfatlar çoğunlukla akademik ve nötr (crucial, independent, abundant, visible)Gündelik sıfatlardan çok akademik sıfatlar öncelikli.
Çıkmış sorularda doğru çıkan sıfatlar
| Sıfat | Anlam | Örnek kullanım |
|---|---|---|
| crucial | çok önemli, belirleyici | a crucial factor in the decision |
| damaging | zarar verici | damaging effects on health |
| independent | bağımsız | an independent discipline |
| disastrous | felaket getiren | proved disastrous for the economy |
| abundant | bol | abundant natural resources |
| visible | görünür | still visible in modern cities |
| unprecedented | eşi görülmemiş | unprecedented growth |
Bu yedi sözcüğü kendi cümlenle yaz. Yeni bir sözcük öğrendiğinde yanına hep birlikte kullanıldığı ismi yaz.
2. Sıfatın yeri
İsimden önce
Çoğu sıfat ismin önünde kullanılır: a large company, a crucial decision.
Bağlama fiilinden sonra
Sıfat be, become, seem, appear, look, feel, sound, taste, smell, get, grow, turn, remain gibi bağlama fiillerinden sonra da kullanılır.
- The soup smells wonderful. (zarf değil, sıfat)
- She seems tired.
- It became clear that prices would rise.
Something, anything, nothing’ten sonra
Bu zamirlerin ardından sıfat sonra gelir: something interesting, nothing new, someone special, anything useful.
İsimden sonra gelen sıfatlar
Bazı sıfatlar ismin arkasında da kullanılır: available (the only tickets available), possible (the best method possible), present, responsible.
3. Sıfat sırası
Birden fazla sıfat kullanılırsa belirli bir sıra izlenir.
| Sıra | Tür | Örnek |
|---|---|---|
| 1 | Görüş (opinion) | beautiful, awful, useful |
| 2 | Boyut (size) | large, small, tiny |
| 3 | Yaş (age) | old, new, ancient |
| 4 | Şekil (shape) | round, square, flat |
| 5 | Renk (colour) | red, blue, green |
| 6 | Köken (origin) | Turkish, Italian, Greek |
| 7 | Malzeme (material) | wooden, silk, plastic |
| 8 | Amaç (purpose) | cooking, sleeping, racing |
Ezberlemek için: Görüş Boyut Yaş Şekil Renk Köken Malzeme Amaç.
- a beautiful round wooden table
- a small old red Italian sports car
- a lovely long white dress
Sıfat sırası okuma ve çeviride bilinmesi gereken bir kuraldır.
4. -ing ve -ed sıfatları
| -ing sıfatı | -ed sıfatı |
|---|---|
| Bir şeyin yarattığı etki | Birinin hissettiği duygu |
| The lecture was boring. | The students were bored. |
| a surprising result | surprised researchers |
| a frightening experience | frightened children |
| exciting news | excited fans |
Participle konusunda ayrıntılıdır. Burada önemli olan: sıfat neden olan şeyse -ing, hisseden kişiyse -ed.
5. Bileşik sıfatlar
Birden fazla sözcükten oluşan sıfatlar tire ile yazılır ve içindeki sayı çoğul olmaz.
| Bileşik sıfat | Örnek |
|---|---|
| sayı + isim | a five-year-old child, a ten-minute walk, a three-day trip |
| isim + V-ing | a time-consuming task, an awe-inspiring view |
| isim + V3 | a hand-made gift, a home-made cake |
| sıfat + isim-ed | a kind-hearted man, a cold-blooded animal |
| sıfat + isim | long-term plans, a full-time job |
| zarf + V3 | a well-known author, a highly paid job, a newly built school |
6. Sıfat ve zarf farkı
| Sıfat | Zarf | Fark |
|---|---|---|
| hard | hard / hardly | hard (çok): He works hard. hardly (neredeyse hiç): He hardly works. |
| late | late / lately | late (geç): She arrived late. lately (son zamanlarda): I haven’t seen him lately. |
| near | near / nearly | near (yakın): Don’t come too near. nearly (neredeyse): nearly finished. |
| high | high / highly | high (yüksek): She jumped high. highly (çok): highly effective. |
| fast | fast | He drives fast. (fastly yoktur) |
| good | well | She speaks English well. |
7. Derecelendirilebilir ve derecelendirilemeyen sıfatlar
Gradable sıfatlar derecelenir: cold, tired, interesting, important. Very, quite, rather, extremely, fairly ile kullanılır.
Ungradable (uç noktadaki) sıfatlar derecelenmez: impossible, perfect, unique, essential, freezing, exhausted, fantastic. Absolutely, completely, totally, utterly ile kullanılır.
| Gradable | Ungradable (uç) |
|---|---|
| cold | freezing |
| tired | exhausted |
| good | excellent |
| big | huge |
| bad | terrible |
| surprised | astonished |
- It was very cold. / It was absolutely freezing.
- “Very impossible” yanlıştır, doğrusu “absolutely impossible”.
8. Sıfat + edat
Sıfatların bir kısmı belirli bir edatla kullanılır (Prepositions konusunda ayrıntılı).
| Kalıp | Anlam |
|---|---|
| aware of | farkında |
| capable of | yapabilecek |
| responsible for | sorumlu |
| similar to | benzer |
| different from | farklı |
| essential to / for | gerekli |
| vulnerable to | savunmasız |
| kind to / hostile to | nazik / düşmanca |
| famous for | ünlü |
| interested in | ilgili |
9. Sıfat önekleri ve sonekleri
Bir sözcüğün sıfat olup olmadığını çoğunlukla sonekten anlayabilirsin.
| Soneklar | Örnek |
|---|---|
| -ful | useful, powerful, careful |
| -less | useless, harmless, endless |
| -able, -ible | reliable, visible, possible |
| -ive | effective, active, decisive |
| -al | national, annual, vital |
| -ous | various, famous, dangerous |
| -ic | economic, scientific, historic |
| -ary, -ory | necessary, satisfactory |
| -ent, -ant | dependent, important |
| -y | healthy, windy |
| -ing, -ed | interesting, tired |
Olumsuz önekler: un- (unusual, unprecedented), in-/im-/il-/ir- (inactive, impossible, illegal, irregular), dis- (dishonest), non- (non-profit).
10. Sıfatla ilgili sınav tuzakları
| Tuzak | Açıklama |
|---|---|
| Çeldirici sıfat anlamca yakın ama kalıba uymuyor | A crucial factor ama a vital factor da olur. İkisi aynı anlamda ise seçeneklerde yalnızca biri bulunur. |
| Çeldirici olumsuz anlam taşıyor | Cümle olumlu bir bağlamsa damaging gibi olumsuz sıfatları ele. |
| Çeldirici başka kelime sınıfı | Sınavda kelime bilgisi sorularının seçenekleri aynı sınıftan olur. |
| Eşanlamlılar | crucial = vital = essential = critical, abundant = plentiful = ample |
11. Çözüm yolu
- Boşluktan sonra gelen ismi bul. Bu isimle hangi sıfat doğal kalıp kurar?
- Cümlenin tonuna bak. Olumlu mu olumsuz mu? Sebep-sonuç var mı?
- Bağlayıcıları kontrol et. Although, but, however: karşıtlık varsa tersi sıfat gerekir.
- Seçenekleri tek tek cümleye koy. Doğal duyulanı seç.
- Anlamını bilmediğin sözcükleri ele. Bildiklerinle çalış.
Aklında kalsın
- Kelime bilgisi bölümünün 2. sorusu sıfat sorusu.
- Sıfat ismin önünde, bağlama fiilinden sonra, something’den sonra.
- Sıfat sırası: görüş, boyut, yaş, şekil, renk, köken, malzeme, amaç.
- -ing: neden olan. -ed: hisseden.
- Bileşik sıfat tireli ve sayı tekil: a five-year-old child.
- hard / hardly, late / lately, near / nearly, high / highly: sıfat ve zarf anlam farkı.
- very gradable sıfatlarla, absolutely ungradable sıfatlarla.
- Sınavda çıkan sıfatlar: crucial, damaging, independent, disastrous, abundant, visible, unprecedented.
Sık karıştırılanlar
| Karıştırılan | Doğrusu |
|---|---|
| She looks angrily | She looks angry |
| He works hardly | He works hard |
| a five-years-old child | a five-year-old child |
| something interesting ve interesting something | something interesting |
| very impossible | absolutely impossible |
| the poors | the poor |
| a bored lecture | a boring lecture |
| I am boring | I am bored |
| more better | better |
| more cheaper | cheaper |
| the most unique | unique (derecelendirilemez) |
YDT tarzı sorular
Aşağıdaki sorular bu metin için yazıldı, ÖSYM sorusu değildir. Sınavdaki gibi her birinde beş seçenek var.
Soru 1
She bought a ---- table for her new apartment.
- Awooden round beautiful
- Bround beautiful wooden
- Cbeautiful round wooden
- Dwooden beautiful round
- Eround wooden beautiful
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
- Üç sıfat var: görüş (beautiful), şekil (round), malzeme (wooden).
- Sıra: görüş, şekil, malzeme. Beautiful round wooden.
- Diğer seçeneklerde bu sıra bozuk. Doğru cevap beautiful round wooden.
Soru 2
The soup smells ---- , but it tastes ---- .
- Awonderfully / terribly
- Bwonderful / badly
- Cwonderful / terrible
- Dwonderfully / terrible
- Ewonderfully / badly
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: C
- Smell ve taste burada bağlama fiilidir. Bağlama fiilinden sonra sıfat gelir: smells wonderful, tastes terrible.
- Zarf (wonderfully, terribly, badly) bağlama fiilinden sonra kullanılmaz.
- A, B, D ve E’de en az bir zarf var. Doğru cevap wonderful / terrible.
Soru 3
She has a ---- daughter who is learning to read.
- Afive-year-old
- Bfive-years-old
- Cfive years old
- Dfive-year-olds
- Efive year old
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
- Boşluk ismin (daughter) önünde ve bir yaş bildiriyor. Bu bir bileşik sıfat.
- Bileşik sıfatta sayıdan sonra gelen isim çoğul olmaz ve tire ile yazılır: five-year-old.
- B’de çoğul years var. C ve E’de tire eksik. D’de çoğul ek var. Doğru cevap five-year-old.
Soru 4
The government plans to build more homes for ---- , who cannot afford to rent a flat.
- Apoor
- Bthe poor
- Cpoors
- Da poor
- Epoorly
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
- Cümlede “kiralayamayan” bir grup insan anlatılıyor. The + sıfat bir grup insanı gösterir.
- Bir sınıf insanı anlatan kalıp: the + sıfat (the poor, the rich, the elderly).
- A, C ve D yapıya uymuyor. E zarf. Doğru cevap the poor.
Soru 5
The room is not ---- for fifty people, so some guests will have to stand.
- Abig enough
- Benough big
- Ctoo big
- Dso big
- Eenough bigger
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: A
- Enough sıfattan sonra gelir: big enough (yeterince büyük).
- Olumsuz cümlede bu yapı “yeterince büyük değil” anlamı verir.
- B’de enough sıfattan önce. C, D ve E’de “bazı konuklar ayakta kalacak” sonucuyla uyum yok. Doğru cevap big enough.
Soru 6
The new model is ---- more reliable than the old one, but it is also ---- expensive.
- Avery / much
- Bmuch / far
- Cmore / very
- Dvery / very
- Emuch / very
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: E
- Karşılaştırma sıfatı (more reliable) much / far / a lot ile pekiştirilir, very ile değil: much more reliable.
- Expensive derecelenebilir bir sıfattır: very expensive.
- A’da very more, B’de far expensive, C’de more reliable fazlalığı, D’de very more yanlış. Doğru cevap much / very.
Soru 7
Without any equipment, the task was ---- impossible.
- Avery
- Bmore
- Cextremely
- Dabsolutely
- Efairly
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: D
- Impossible uç noktadaki, derecelendirilemeyen bir sıfattır.
- Ungradable sıfatlar absolutely, completely, totally ile pekiştirilir.
- Very, extremely ve fairly gradable sıfatlarla kullanılır. More karşılaştırma yapar. Doğru cevap absolutely.
Soru 8
I’m looking for something ---- to read on the plane.
- Ainterested
- Binteresting
- Cinterest
- Dinterestingly
- Emore interested
Cevabı ve çözümü göster
Doğru cevap: B
- Boşluktan önce something var. Sıfat bu zamirden sonra gelir: something interesting.
- Okunacak şey ilgi çekici olmalı: -ing sıfatı.
- Interested hisseden kişiyi anlatır. Diğerleri sıfat değil ya da yapıya uymaz. Doğru cevap interesting.
Kendini dene
Cevaplara bakmadan önce her boşluğu kendin doldurmaya çalış. Hatırlamaya zorlamak, tekrar okumaktan daha kalıcı öğretir.
Kendini dene
“It was a ---- day.” (tiring mi tired mı?)
tiring.
“The students were ---- by the lecture.” (bored mu boring mi?)
bored.
“She looks ---- today.” (happy mi happily mi?)
happy.
“a ---- walk” (on dakikalık)
ten-minute.
“something ----” (yeni)
new (something new).
“The task was ---- impossible.” (absolutely mi very mi?)
absolutely.
“He works ----.” (çok çalışıyor)
hard.
“He ---- works.” (neredeyse hiç çalışmıyor)
hardly.
“a c---- factor in the decision” (çok önemli, c ile başlar)
crucial.
“The effects on health were d----.” (zarar verici, d ile başlar)
damaging.
Yanlış yaptığın soruları yanlış soru defterine ekleyebilirsin. Birkaç gün sonra tekrar karşına çıkar.