Yolumnet

AYT · Türk Dili ve Edebiyatı

Dünya Edebiyatı

Yaklaşık 14 dakikalık okuma · Son güncelleme 2026-10-24

Bu konuda ne öğreneceksin

İlk büyük destan hangisi? Hamlet'i kim yazdı? Dostoyevski ile Tolstoy hangi akıma yakındır? Dünya edebiyatı, farklı kültürlerin ve dönemlerin ortak mirasıdır. Bu konuda Antik Yunan ve Roma'dan, Orta Çağ ve Rönesans'tan, 17.-18. yüzyıl Avrupa edebiyatından, 19. yüzyıl romantizm ve realizm döneminden ve 20. yüzyıl modern edebiyatından önemli yazarları ve eserleri öğreneceksin. AYT'de eser-yazar eşleştirmesi sürekli çıkar, bu yüzden listeleri düzenli bilmek önemlidir.

Hedefler

  1. Dünya edebiyatını dönemlere ayırmak.
  2. Antik Yunan ve Roma'nın önemli eserlerini ve yazarlarını eşleştirmek.
  3. Orta Çağ ve Rönesans yazarlarını (Dante, Cervantes, Shakespeare) tanımak.
  4. 17.-19. yüzyıl yazarlarını (Molière, Goethe, Hugo, Balzac, Dostoyevski, Tolstoy) eserleriyle eşleştirmek.
    1. yüzyıl yazarlarını (Kafka, Camus, Orwell, Hemingway, Joyce, Márquez) tanımak.
  6. Eserlerin akımlarını ve türlerini yorumlamak.
Dünya Edebiyatı · Benim Hocam

1. Antik Yunan ve Roma

Antik Yunan (MÖ 8. yy sonrası):

  • Homeros: İlyada (Truva Savaşı), Odysseia (Odysseus'un dönüş yolculuğu). Epik şiir.
  • Hesiodos: Tanrıların Doğuşu.
  • Tiyatro (trajedi): Aiskhylos (Zincire Vurulmuş Prometheus), Sophokles (Kral Oidipus, Antigone), Euripides (Medea).
  • Komedi: Aristophanes (Kuşlar, Kurbağalar).
  • Aristoteles: Poetika (Şiir Sanatı), edebiyat kuramının kaynağı. Trajedi tanımı ve "katharsis" kavramı.

Roma: Vergilius (Aeneis), Ovidius (Dönüşümler), Horatius (şiir sanatı), Plautus (komedi).

2. Orta Çağ ve Rönesans

  • Dante Alighieri (1265-1321): İlahi Komedya (Cehennem, Araf, Cennet). İtalyan Rönesansının habercisi.
  • Petrarca: Canzoniere (Sone biçiminin ustası). Boccaccio: Decameron (Dekameron, Rönesans'ın ilk öyküleri).
  • Chaucer: Canterbury Hikâyeleri (İngiliz).
  • Rönesans: Cervantes (İspanya): Don Kişot (1605, ilk modern roman). Rabelais (Gargantua ve Pantagruel). Shakespeare (İngiliz, 1564-1616): Hamlet, Macbeth, Othello, Kral Lear (trajedi), Romeo ve Juliet, Yaz Gecesi Rüyası, Venedik Taciri (komedi).

3. 17. ve 18. yüzyıl

  • Klasisizm (Fransa): Molière (Cimri, Tartuffe, Hastalık Hastası), Racine (Phèdre), Corneille (Le Cid), La Fontaine (Fabllar).
  • Aydınlanma: Voltaire (Candide), Montesquieu (Kanunların Ruhu), Rousseau (İtiraflar), Diderot.
  • Almanya: Goethe (Faust, Genç Werther'in Acıları), Schiller (Haydutlar).
  • İngiltere: Daniel Defoe (Robinson Crusoe), Jonathan Swift (Gulliver'in Gezileri).

4. 19. yüzyıl

Romantizm: Victor Hugo (Sefiller, Notre Dame'ın Kamburu), Lamartine, Byron, Puşkin (Yevgeni Onegin), Walter Scott.

Realizm: Balzac (İnsanlık Komedyası, Goriot Baba), Stendhal (Kırmızı ve Siyah), Flaubert (Madame Bovary), Charles Dickens (Oliver Twist, Büyük Umutlar), Tolstoy (Savaş ve Barış, Anna Karenina), Dostoyevski (Suç ve Ceza, Karamazov Kardeşler, Budala), Gogol (Ölü Canlar, Palto), Çehov (Vişne Bahçesi, öykü).

Natüralizm: Zola (Germinal, Nana), Maupassant (Bir Hayat, öyküler).

Sembolizm: Baudelaire (Kötülük Çiçekleri), Verlaine, Rimbaud, Mallarmé.

Tiyatro: Ibsen (Bir Bebek Evi), Çehov.

5. 20. yüzyıl

  • Franz Kafka: Dönüşüm, Dava, Şato. Yabancılaşma ve ezilmişlik.
  • Marcel Proust: Kayıp Zamanın İzinde. James Joyce: Ulysses. Bilinç akışı.
  • Thomas Mann: Büyülü Dağ. Hermann Hesse: Bozkırkurdu.
  • Albert Camus: Yabancı, Veba. Jean-Paul Sartre: Bulantı. Varoluşçuluk.
  • George Orwell: 1984, Hayvan Çiftliği. Aldous Huxley: Cesur Yeni Dünya.
  • Ernest Hemingway: Yaşlı Adam ve Deniz, Çanlar Kimin İçin Çalıyor.
  • William Faulkner: Ses ve Öfke. John Steinbeck: Gazap Üzümleri.
  • Gabriel García Márquez: Yüzyıllık Yalnızlık (büyülü gerçekçilik).
  • Samuel Beckett: Godot'yu Beklerken. Eugène Ionesco: Gergedan (absürt tiyatro).
  • Maksim Gorki: Ana (sosyalist gerçekçilik). Mihail Şolohov: Don Sessiz Akar.

6. Sık yapılan hatalar

  • Cervantes'i İtalyan, Dante'yi İspanyol sanmak.
  • Shakespeare'in eserlerini Molière'e vermek.
  • Dostoyevski ile Tolstoy'un eserlerini karıştırmak.
  • Kafka'yı gerçekçi, Camus'yü romantik sanmak.
  • Balzac'ı romantik, Hugo'yu realist sanmak.

7. Konuyu toparla

Başlık Kısa not
Homeros İlyada, Odysseia
Dante İlahi Komedya
Cervantes Don Kişot
Shakespeare Hamlet, Macbeth
Goethe Faust
Dostoyevski Suç ve Ceza
Kafka Dönüşüm
Orwell 1984

Mini test

Soru 1

Aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

  1. Aİlyada: Homeros
  2. BDon Kişot: Shakespeare
  3. Cİlahi Komedya: Cervantes
  4. DHamlet: Dante
  5. ESefiller: Balzac
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: A

  1. İlyada, Homeros'un Truva Savaşı'nı anlatan epik şiiridir.
  2. Doğru cevap A.

Diğer şıklar: B Don Kişot Cervantes'in / C İlahi Komedya Dante'nin / D Hamlet Shakespeare'in / E Sefiller Victor Hugo'nun eseridir.

Soru 2

Hamlet, Macbeth, Othello ve Kral Lear gibi trajedilerin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. AMolière
  2. BCervantes
  3. CShakespeare
  4. DGoethe
  5. EDante
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: C

  1. Shakespeare, 16.-17. yüzyılda yaşamış İngiliz oyun yazarıdır.
  2. Hamlet, Macbeth, Othello ve Kral Lear en ünlü trajedileridir. Doğru cevap C.

Diğer şıklar: A Fransız komedi yazarı / B Don Kişot'un yazarı / D Faust'un yazarı / E İlahi Komedya'nın yazarı.

Soru 3

Aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

  1. ASavaş ve Barış: Dostoyevski
  2. BAnna Karenina: Gogol
  3. CÖlü Canlar: Tolstoy
  4. DSuç ve Ceza: Dostoyevski
  5. EVişne Bahçesi: Tolstoy
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: D

  1. Suç ve Ceza (1866), Dostoyevski'nin Raskolnikov'un vicdan azabını anlatan romanıdır.
  2. Doğru cevap D.

Diğer şıklar: A Savaş ve Barış Tolstoy'un / B Anna Karenina Tolstoy'un / C Ölü Canlar Gogol'ün / E Vişne Bahçesi Çehov'un eseridir.

Soru 4

Aşağıdaki eserlerden hangisi Franz Kafka'ya aittir?

  1. AYabancı
  2. BDönüşüm
  3. C1984
  4. DYaşlı Adam ve Deniz
  5. EUlysses
Cevabı ve çözümü göster

Doğru cevap: B

  1. Dönüşüm, Gregor Samsa'nın bir sabah böceğe dönüşmesini anlatan Kafka'nın ünlü öyküsüdür.
  2. Doğru cevap B.

Diğer şıklar: A Camus'nün / C Orwell'in / D Hemingway'in / E Joyce'un eseridir.

Kendini dene

Kendini dene

İlyada ve Odysseia'nın yazarı kimdir?

Homeros.

Don Kişot'un yazarı kimdir?

Cervantes.

Faust'un yazarı kimdir?

Goethe.

1984 romanının yazarı kimdir?

George Orwell.

Dönüşüm'ün yazarı kimdir?

Franz Kafka.

Yanlış yaptığın soruları yanlış soru defterine ekleyebilirsin. Birkaç gün sonra tekrar karşına çıkar.

Türk Dili ve Edebiyatı dersinin diğer konuları